Poczatki cywilizacji

W V wieku p.n.e. bardzo duże wpływy zyskała szkoła medyczna z małej greckiej wyspy Kos. Lekarze z Kos dobrze leczyli uszkodzenia kości, ale niewiele wiedzieli o narządach wewnętrznych. Uważali, że choroby spowodowane są brakiem równowagi między czterema płynami: krwią, czarną żółcią (prawdopodobnie chodziło o krew żylną, ciemniejszą od tętniczej), żółtą żółcią i flegmą oraz czterema związanymi z nimi właściwościami: ciepłem, zimnem, suszą i wilgocią. Z wyspy tej pochodził Hipokrates, który często nazywany jest ojcem medycyny. Podobnie jak współcześni lekarze, nakazywał prowadzenie kart chorobowych i notowanie, kiedy terapia przyniosła dobre skutki, a kiedy nie. Hipokrates podkreślał znaczenie uzdrawiającej mocy natury, stosował niewiele leków, zalecał terapię polegającą na przykład na ciepłych kąpielach odprężających i prostej diecie. Hipokrates uważał, że choroby mają przyczyny naturalne i nie są karą boską. Grecka medycyna miała duży wpływ na średniowieczną i renesansową Europę. Uczeni greccy w 100 lat po jego śmierci zebrali nauki Hipokratesa i przypisywane mu prace w wielkie dzieło medyczne zwane "Corpus Hippocraticum". Jego fragmentów używano jako podręczników w uczelniach medycznych nawet jeszcze w XIX wieku. Współcześnie młodzi lekarze składają tzw. przysięgę Hipokratesa, że zawsze będą kierować się dobrem pacjenta. Najsławniejszym lekarzem czasów rzymskich był Galen. Urodził się w Pergamonie, w Azji Mniejszej (obecna Turcja). Był synem greckiego architekta. W 161 r. p.n.e. przeprowadził się do Rzymu, gdzie rozpoczął praktykę lekarską. Odniósł taki sukces, że mianowano go nadwornym lekarzem rodziny cesarskiej. Galen stworzył wiedzę o postaciach leków, twierdził, że od formy, w jakiej sieje podaje zależy ich działanie. Przepisy na jego leki były stosowane przez 16 wieków. Dzieło Galena zdominowało średniowieczną myśl medyczną świata arabskiego i Europy. Galen nie mógł uczyć się anatomii na ludzkich zwłokach, gdyż sekcje ciała były zabronione. Obserwacje poczynione podczas sekcji małp i świń były cenne, ale i stały się przyczyną wielu błędów w jego medycznych teoriach, gdyż anatomia człowieka i zwierząt jest inna.

# # #